Πώς μια ηλιακή καταιγίδα το 1967 παρά λίγο να οδηγήσει σε πυρηνικό πόλεμο

Στις 23 του Μάη του 1967,  η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ,  προσπάθησε να είναι έτοιμη  για την ανάπτυξη πυρηνικών πυραύλων-φορτωμένους σε  αεροσκάφη. Τα συστήματα ραντάρ που σχεδιάστηκαν για την ανίχνευση εισερχόμενων σοβιετικών πυραύλων μόλις είχαν διαταραχθεί, σε ό,τι ο στρατός θεωρεί ότι είναι μια πράξη πολέμου καθώς πίστευαν ότι η Σοβιετική Ένωση προκαλούσε παρεμβολές στα αμερικανικά ραντάρ στην Αρκτική.

Αλλά πριν να ξεκινήσει οποιαδήποτε πυρηνικά αντίποινα, φαίνεται ότι δόθηκε εντολή στην Πολεμική Αεροπορία να παραιτηθεί .

Ακριβώς στην κατάλληλη στιγμή, το Solar Forecasting Center (Κέντρο Ηλιακής Πρόγνωσης) των Ηνωμένων Πολιτειών κατάφερε να μεταφέρει την πραγματική αιτία της παρεμβολής στα ραντάρ: ισχυρές ηλιακές εκλάμψεις. Αυτό είναι σύμφωνα με ένα νέο  στρατιωτικό έγγραφο,η πρώτη φορά που η ανθρωπότητα ήρθε πόσο κοντά, να εκμηδενιστεί λόγω ... του διαστημικού καιρού.
Αεροφωτογραφία των τριών σταθμών ραντάρ στο Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης βαλλιστικών πυραύλων στο Anderson, Αλάσκα, το 1962.

Το επεισόδιο της 23ης Μαΐου 1967, σχεδόν άγνωστο ως σήμερα, παρουσιάζεται για πρώτη φορά σε μελέτη που έχει γίνει δεκτή για δημοσίευση στο Space Weather, μια επιθεώρηση της Αμερικανικής Ένωσης Γεωφυσικής.

Στις 18 Μαΐου 1967, λίγες μέρες πριν από το παρολίγον θερμό επεισόδιο, μια ασυνήθιστα μεγάλη ομάδα ηλιακών κηλίδων, με εξαιρετικά έντονα μαγνητικά πεδία, εμφανίστηκε στη μια πλευρά του ηλιακού δίσκου. 

Πέντε μέρες αργότερα, στις 23 Μαΐου, ηλιακά παρατηρητήρια στις ΗΠΑ είδαν τις ηλιακές κηλίδες να εκρήγνυνται σε ηλιακές εκλάμψεις και να εκπέμπουν ραδιοκύματα πρωτοφανούς ισχύος.

Ήταν εκείνη την ώρα που έπαψαν να λειτουργούν τα ραντάρ σε τρεις μονάδες του αμερικανικού Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης Βαλλιστικών Πυραύλων (BMEWS) στην Αρκτική. Αρχικά οι υπεύθυνοι συμπέραναν ότι τα στρατηγικής σημασίας ραντάρ δέχονταν παρεμβολές από τους Ρώσους, κάτι που θα αποτελούσε επισήμως πράξη πολέμου.

Αμερικανικά πυρηνικά βομβαρδιστικά βρίσκονταν πάντα σε ετοιμότητα να απαντήσουν σε μια τέτοια πρόκληση.

Αυτό που έσωσε την κατάσταση, και πιθανώς τον πλανήτη ολόκληρο, ήταν το Κέντρο Ηλιακής Πρόγνωσης που είχε φροντίσει να δημιουργήσει λίγα χρόνια νωρίτερα η Διοίκηση Άμυνας Βορειοαμερικανικού Αεροδιαστήματος (NORAD). 

Την κρίσιμη ώρα είχε βάρδια στο Κέντρο ο συνταγματάρχης Άρνολντ Σνάιντερ, ο οποίος ρωτήθηκε αν βρισκόταν σε εξέλιξη κάποια ασυνήθιστη δραστηριότητα στον Ήλιο. 

«Θυμάμαι ξεκάθαρα ότι απάντησα με ενθουσιασμό "Ναι, ο μισός Ήλιος ανατινάχθηκε"» αφηγείται τώρα ο Σνάιντερ.

Η NORAD ενημερώθηκε για την ηλιακή έκλαμψη και επιπλέον πληροφορήθηκε ότι και τα τρία BMEWS στην Αρκτική ήταν εκείνη την ώρα εκτεθειμένα στη λιακάδα και θα μπορούσαν επομένως να δέχονται ραδιοεκπομπές από τον Ηλιο.

Τα δεδομένα αυτά υποδείκνυαν ότι οι παρεμβολές δεν προέρχονταν από την ΕΣΣΔ. Πράγματι, όταν οι ηλιακές ραδιοεκπομπές σταμάτησαν έπειτα από λίγη ώρα, οι παρεμβολές εξαφανίστηκαν.

Η κατάσταση θα μπορούσε να είχε εξελιχθεί πολύ διαφορετικά αν ο αμερικανικός στρατός δεν είχε προνοήσει να μελετήσει την επίδραση του διαστημικού καιρού στις στρατιωτικές επιχειρήσεις, επισημαίνουν οι συντάκτες της μελέτης.

Επικαλούνται μάλιστα έγγραφα που δείχνουν ότι οι πληροφορίες για τα BMEWS και την ηλιακή έκλαμψη έφτασαν μέχρι τα υψηλότερα κλιμάκια, πιθανώς μέχρι τον τότε πρόεδρο Τζόνσον.

Η αυλαία έπεσε θεαματικά στο επεισόδιο περίπου 40 ώρες μετά το ξέσπασμα της ηλιακής έκλαμψης, όταν έφτασε στη Γη ένα κύμα σωματιδίων που εκτινάχθηκε από τον Ήλιο τη στιγμή της έκρηξης -ένα φαινόμενο γνωστό ως εκτίναξη στεμματικού υλικού ή CME.

Λόγω του καταιγισμού από σωματίδια, το Βόρειο Σέλας έγινε ορατό πολύ νοτιότερα από ό,τι συνήθως, ακόμα και μέχρι το Νιου Μέξικο.

Ευτυχώς, το ουράνιο θέαμα δεν εμπλουτίστηκε από τις λάμψεις πυρηνικών εκρήξεων

"Αν δεν είχαμε επενδύσει πολύ νωρίς στις παρατηρήσεις και προβλέψεις ηλιακών και γεωμαγνητικών καταιγίδων, ο αντίκτυπος [της καταιγίδας] πιθανότερο θα ήταν πολύ μεγαλύτερος," είπε η Delores Knipp, φυσικός στο Πανεπιστήμιο Boulder του Κολοράντο  και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, "Αυτό ήταν ένα μάθημα που πήραμε για το πόσο σημαντικό είναι να είμαστε προετοιμασμένοι."

Την πρώτη θέση στο βιβλίο των ρεκόρ, παρεμπιπτόντως, πιθανότατα ανήκει στο γνωστό Carrington Event τον Σεπτέμβριο του 1859. Η γεωμαγνητική καταιγίδα προκάλεσε πτώση στα τηλεγραφικά συστήματα σε όλη την Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη, και το βόρειο σέλας ήταν ορατό ως την Καραϊβική.

Ένα γεγονός όπως αυτό που συνέβη στο  Carrington, εάν συνέβαινε σήμερα θα ήταν πιθανό να είχε συνέπειες καταστροφικές, δεδομένου πόσο περισσότερο τώρα εξαρτάται ο κόσμος από τις τεχνολογικές υποδομές, όπως δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και δορυφορικά δίκτυα, ισχυρίζονται οι επιστήμονες.
thecuriosityofcat
11/8/2016

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου