Το Juno της NASA μπαίνει στην τροχιά του Δία

Ένα ηλιακό διαστημικό σκάφος, το Juno της NASA, περιστρέφεται προς τον Δία για την πλησιέστερη συνάντηση με τον μεγαλύτερο πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος.

"Το Juno ταξιδεύει μέσα από ένα εχθρικό περιβάλλον ακτινοβολίας, αλλά θα πρέπει να είναι σε θέση να αντέξει", είπε ο Kenny Starnes, διευθυντής του προγράμματος για την Lockheed Martin, η οποία κατασκεύασε το διαστημικό σκάφος.

Το Juno είναι ένα θωρακισμένο διαστημικό σκάφος- με τον υπολογιστή και τα ηλεκτρονικά του συστήματα κλειδωμένα σε ένα θησαυροφυλάκιο τιτανίου για να προστατευθούν από την επιβλαβή ακτινοβολία. Ακόμα κι έτσι, το Juno αναμένεται να λάβει ακτινοβολία ίση με περισσότερες από 100 εκατομμύρια οδοντιατρικές ακτινογραφίες κατά τη διάρκεια της αποστολής.

Όπως το Galileo πριν, έτσι και το Juno θα διαλυθεί το 2018, όταν θα βουτήξει σκόπιμα στην ατμόσφαιρα του Δία και θα αποσυντεθεί -μια αναγκαία θυσία για να αποφευχθεί οποιαδήποτε πιθανότητα λάθος να συντριβεί στα δυνητικά κατοικήσιμα φεγγάρια του πλανήτη.

Καθώς πλησίαζε το «Juno» ο Δίας, του επιφύλασσε ιδιαίτερη υποδοχή. Πλάνα που κατέγραψε τις προηγούμενες ημέρες το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA απαθανάτισαν ένα σέλας στον βόρειο πόλο του πέμπτου κατά σειρά πλανήτη, ξεκινώντας από τον ήλιο, τη στιγμή που το διαστημόπλοιο «Juno» («Ήρα») προσεγγίζει τον λεγόμενο και «γίγαντα αερίων», η μάζα του οποίου αποτελείται κυρίως από υδρογόνο και ήλιο.

Για τη δημιουργία του βίντεο η NASA ένωσε αρκετές υπεριώδεις φωτογραφίες.

Το συγκεκριμένο φαινόμενο συμβαίνει και στη Γη, όταν ηλεκτρικά φορτισμένα σωματίδια από τον ήλιο εισέρχονται στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας.

Το διαστημόπλοιο «Juno» εκτοξεύθηκε από τη Γη τον Αύγουστο του 2011, με σκοπό μέσα στην επόμενη πενταετία να καλύψει μία απόσταση 2,89 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων και να τεθεί σε τροχιά γύρω από τον πλανήτη Δία.

Με μάζα 318 φορές μεγαλύτερη από αυτήν τη Γης, ο Δίας είναι τόσο μεγάλος που θα μπορούσε να περιλάβει στο εσωτερικό του όλους τους άλλους πλανήτες του ηλιακού συστήματος.

Η αποστολή του Juno 

Τα χαράματα της Τρίτης 5 Ιουλίου, το Juno (Ήρα), που έχει μέγεθος γηπέδου μπάσκετ, θα φθάσει στον Δία μετά από ένα μακρύ ταξίδι πέντε ετών και περίπου τριών δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων.

Ο Δϊας είναι ήδη ορατός στα «μάτια» του σκάφους, δηλαδή την κάμερα («JunoCam») με την οποία είναι εξοπλισμένος, τόσο ο ίδιος ο πλανήτης όσο και οι τέσσερις μεγαλύτεροι δορυφόροι του – η Ιώ, η Ευρώπη, ο Γανυμήδης και η Καλλιστώ.

Απόδειξη η φωτογραφία του Δία και των τεσσάρων «φεγγαριών» του, την οποία δημοσίευσε την περασμένη Παρασκευή η NASA. Σύμφωνα με την αμερικανική διαστημική υπηρεσία, η λήψη της εικόνας έγινε στις 21 Ιουνίου, όταν το Juno («Ήρα») βρισκόταν σε απόσταση 10,9 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τον πλανήτη.

Το σκάφος εκτοξεύθηκε από τη Γη τον Αύγουστο του 2011, με σκοπό μέσα στην επόμενη πενταετία να καλύψει μία απόσταση 2,89 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων, για να φτάσει στον προορισμό του.

Έχοντας σχεδόν ολοκληρώσει το «ταξίδι» του, πλέον το πιο κρίσιμο σημείο της αποστολής θα είναι η πυροδότηση του κινητήρα του για 35 λεπτά τη Δευτέρα, ώστε να εκμεταλλευθεί τη βαρυτική έλξη του πλανήτη και να τεθεί σε τροχιά γύρω από αυτόν.

Στις 6:18 το πρωί, ώρα Ελλάδος, το σκάφος αναμένεται να εισέλθει σε τροχιά γύρω από τον Δία.

Η όλη διαδικασία πυροδότησης του βρετανικής κατασκευής κινητήρα του, ώστε το σκάφος να «φρενάρει» και να βρεθεί στη σωστή θέση, θα διαρκέσει 35 λεπτά. Τα σήματα από τον Δία έως τη Γη - και αντίστροφα - που στέλνονται και λαμβάνονται από τις κεραίες του Δικτύου Βαθέος Διαστήματος στην Καλιφόρνια και στην Αυστραλία, χρειάζονται 48 λεπτά για να διατρέξουν την απόσταση των 860 εκατομμυρίων χιλιομέτρων μεταξύ Juno-Γης και να φθάσουν στον προορισμό τους, οπότε όλο αυτό το χρονικό διάστημα θα υπάρχει αγωνία κατά πόσο όλα έχουν εξελιχθεί ομαλά. Αν το Juno δεν επιβραδύνει όταν και όσο πρέπει, ώστε να αφεθεί στην πανίσχυρη βαρυτική «αρπάγη» του πλανήτη, τότε θα προσπεράσει τον Δία. Επειδή δεν θα υπάρχει οδός επιστροφής για το σκάφος, η αποστολή κόστους 1,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων θα έχει αποδειχθεί πεταμένα χρήματα.

Αν όλα πάνε καλά, θα χρειασθούν μήνες χειρισμών, ως ότου το Juno βρεθεί στην τελική τροχιά του και αρχίσει την επιστημονική αποστολή του τον Νοέμβριο. Ενώ η πρώτη περιφορά του γύρω από τον Δία θα διαρκέσει 53 μέρες, η οριστική (επιστημονική) τροχιά του θα διαρκεί μόνο 14 μέρες. Σημειωτέον ότι ο Δίας περιστρέφεται με τρομερή ταχύτητα, πολύ πιο γρήγορα από τη Γη, με αποτέλεσμα η μέρα του να διαρκεί μόλις δέκα γήινες ώρες περίπου, ενώ το έτος του (η περιφορά γύρω από τον Ήλιο) διαρκεί 12 γήινα έτη.

Το Juno θα μελετήσει για πρώτη φορά ενδελεχώς τον γιγάντιο πλανήτη, διαπερνώντας σε βάθος εκατοντάδων χιλιομέτρων την πυκνή νέφωση που τον καλύπτει και καταγράφοντας το βαρυτικό και μαγνητικό πεδίο του, καθώς και τη δυναμική και τη σύνθεση της ατμόσφαιράς του. Μεγάλο ζητούμενο παραμένει αν ο πλανήτης διαθέτει στερεό πυρήνα, κάτι που οι περισσότεροι επιστήμονες πιστεύουν, αλλά έως τώρα δεν έχουν μπορέσει να επιβεβαιώσουν. Επίσης ελπίζεται να απαντηθεί ένα άλλο μεγάλο αίνιγμα: πόσο νερό περιέχει ο Δίας, ο οποίος, όπως τα άστρα, αποτελείται κυρίως από δύο απλά και κοινά στοιχεία, το υδρογόνο και το ήλιο, υπό μεγάλη όμως πίεση.

Το Juno θα είναι το πρώτο σκάφος που θα «βουτήξει» σε ύψος μόλις 5.000 χλιομέτρων πάνω από τα νέφη των πόλων του πλανήτη, αντί για τη συνήθη τροχιά γύρω από τον ισημερινό, ενώ στη συνέχεια θα απομακρύνεται πολύ από τον Δία, εωσότου τον πλησιάζει ξανά. Η ασυνήθιστη αυτή άκρως ελλειπτική τροχιά πάνω από τους πόλους επιλέχθηκε για να προσταευθεί το Juno από τις τρομερές ζώνες ακτινοβολίας γύρω από τον Δία, που θα μπορούσαν να καταστρέψουν τα ηλεκτρονικά συστήματα του σκάφους.

Είναι εξίσου ασυνήθιστο ότι η κάμερα JunoCam θα βρίσκεται στη διάθεση και του κοινού. Οι επιστήμονες της αποστολής έχουν δημιουργήσει ένα διαδικτυακό τόπο, όπου οι ερασιτέχνες αστρονόμοι θα εντοπίζουν ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά πάνω στον πλανήτη, ενώ θα ζητούν η κάμερα να κάνει συγκεκριμένες παρατηρήσεις και μάλιστα θα ψηφίζουν για το πού θα πρέπει να κοιτάξει! Η ψηφοφορία θα αρχίσει το φθινόπωρο.

Μετά από τη συμπλήρωση περίπου 20 μηνών και 37 περιφορών γύρω από τον Δία, ο οποίος έχει περίμετρο σχεδόν 11 φορές μεγαλύτερη και μάζα 300 φορές μεγαλύτερη της Γης, το Juno, με μια βουτιά καμικάζι, θα αυτοσυντριβεί στον πλανήτη τον Φεβρουάριο του 2018. Αυτό θα γίνει επειδή οι υπεύθυνοι της αποστολής δεν θέλουν να ρισκάρουν την πιθανότητα να μολυνθεί με τυχόν γήινα μικρόβια του σκάφους η Ευρώπη -ένας από τους συνολικά 67 γνωστούς δορυφόρους του Δία- που μπορεί να φιλοξενεί ζωή.

Το πρώτο σκάφος που πέρασε κοντά από τον Δία, ήταν το Pioneer 10 της NASA το 1973 και το πρώτο που τέθηκε σε τροχιά γύρω του, ήταν το επίσης αμερικανικό Galileo (1995-2003). Η επόμενη επίσκεψη στη γειτονιά του Δία θα γίνει από το σκάφος JUICE (Jupiter Icy Moons Explorer) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), το οποίο αναμένεται να εκτοξευθεί το 2022 με κύριο προορισμό τον δορυφόρο Γανυμήδη.

Τις τρεις περίπου εβδομάδες που προηγήθηκαν, οι υπεύθυνοι της αποστολής προετοίμασαν την τελική φάση της «επίσκεψης» του σκάφους στον Δία, ανοίγοντας για παράδειγμα το προστατευτικό κάλυμμα που θα θωρακίσει τον κινητήρα του Juno  από τους μικρομετεωρίτες και τη διαστρική σκόνη.

Επίσης, από τις 11 Ιουνίου και για όλη την υπόλοιπη αποστολή, το διαστημόπλοιο βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με το Κέντρο Ελέγχου στη Γη, ενώ ένας από τους κύριους στόχους της αποστολής είναι η χαρτογράφηση του μαγνητικού και του βαρυτικού πεδίου του Δία. Επίσης, το σκάφος θα μελετήσει την εσωτερική δομή του πλανήτη, ώστε να διαπιστωθεί κατά πόσο διαθέτει βραχώδη «πυρήνα».

Αν και η NASA αναφέρει πως η JunoCam θα βοηθήσει την κοινή γνώμη να «συμμετάσχει» στην εξερεύνηση του πλανήτη, η κάμερα έχει να επιτελέσει και μία επιστημονική αποστολή, αφού με τις εικόνες της οι ερευνητές θα έχουν για πρώτη φορά την ευκαιρία να παρατηρήσουν με λεπτομέρεια τους πόλους του Δία.

Αν δεν υπάρξει κάποιο απρόοπτο, για περίπου 18 μήνες το σκάφος θα μελετήσει εξονυχιστικά τον πλανήτη, πραγματοποιώντας 37 πλήρεις περιφορές γύρω από αυτόν.

Στο τέλος της αποστολής, τον Φεβρουάριο του 2018, θα δώσει τέλος στη «ζωή» του μπαίνοντας στην πυκνή ατμόσφαιρα του Δία, ώστε να απανθρακωθεί, όπως προαναφέραμε. Στο Juno θα δοθεί εντολή για τον τερματισμό των λειτουργιών του και την βουτιά στην ατμόσφαιρα του πλανήτη.

Αυτό εξασφαλίζει ότι δεν υπάρχει καμία πιθανότητα ο ανιχνευτής να συντριβεί και να μολύνει τα μεγάλα φεγγάρια του Δία, τουλάχιστον ένα εκ των οποίων,η Ευρώπη, θεωρείται ότι έχει τη δυνατότητα να φιλοξενήσει μικροβιακή ζωή.
thecuriosityofcat
4/7/2016

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου