Θα μπορούσε ένα χαμένο φεγγάρι να εξηγήσει τους μυστηριώδεις μικρούς δορυφόρους του Άρη;

Ο σύγχρονος  Άρης έχει δύο φεγγάρια, τους μικροσκοπικούς  σε σχήμα πατάτας, Φόβο και Δείμο. Αλλά κάποτε ο κόκκινος πλανήτης είχε σε τροχιά και άλλα, και ήταν ένα από αυτά που τράβηξε τους μικροσκοπικούς δορυφόρους σε τροχιά, σύμφωνα με μια νέα μελέτη.

Η μελέτη αυτή λύνει το μυστήριο που βασανίζει τους επιστήμονες εδώ και χρόνια - το ζήτημα του πώς ο Άρης κατέληξε να έχει δύο φεγγάρια και όχι μόνο ένα, όπως εμείς στη Γη.

Στην αρχή εθεωρείτο ότι τα φεγγάρια σχηματίστηκαν από αστεροειδείς που "κατάπιε" η βαρύτητα του πλανήτη, αλλά η ιδέα αυτή ξεπεράστηκε από τη θεωρία ότι μια τεράστια πρόσκρουση δημιούργησε τους δορυφόρους.

Αλλά παρέμεινε ένα μυστήριο γιατί μια πρόσκρουση, όπως αυτή που δημιούργησε τη Σελήνη, θα δημιουργούσε δύο φεγγάρια αντί για ένα.


Μια νέα μελέτη δείχνει ότι ένα γιγαντιαίο φεγγάρι, εκατοντάδες χιλιόμετρα σε διάμετρο και γεννημένο στην ίδια σύγκρουση, θα μπορούσε να είχε προκαλέσει τον σχηματισμό του Φόβου και Δείμου.


Οι μελέτες


Η κατακλυσμική πρόσκρουση, παρόμοια με αυτή που συνέβη κάποτε στη Γη και γέννησε τη Σελήνη, εκτιμάται ότι δημιούργησε πολλά άλλα φεγγάρια - τουλάχιστον δέκα - που σήμερα πια δεν υπάρχουν. Ένα από αυτά τα εξαφανισμένα φεγγάρια είχε διάμετρο περίπου 200 χιλιομέτρων, δηλαδή ήταν σχεδόν  1.000 φορές μεγαλύτερο από τον Φόβο. Και οι δύο μελέτες πάντως βασίζονται όχι σε απτά αποδεικτικά στοιχεία, αλλά σε προσομοιώσεις σε υπολογιστές.


Η μία μελέτη, από ερευνητές του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών (CNRS) της Γαλλίας και του Πανεπιστημίου Αιξ-Μασσαλίας, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό αστροφυσικής «The Astrophysical Journal», αποκλείει το «σενάριο» ότι ο Φόβος και ο Δείμος είναι πρώην αστεροειδείς που εγκλωβίστηκαν από τη βαρύτητα του 'Αρη και έγιναν δορυφόροι του. Οι υπολογισμοί δείχνουν ως μοναδική πιθανή εκδοχή την προέλευση των φεγγαριών από μια σύγκρουση του πλανήτη με κάποιο άλλο ουράνιο σώμα, το οποίο είχε μέγεθος το ένα τρίτο περίπου του 'Αρη.


Στο ίδιο μήκος κύματος, οι βέλγοι και γάλλοι ερευνητές της δεύτερης μελέτης, με επικεφαλής τον Πασκάλ Ρόζενμπλατ του Βασιλικού Αστεροσκοπείου του Βελγίου στις Βρυξέλλες, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό γεωεπιστημών «Nature Geoscience», προσομοίωσαν μια γιγάντια πρόσκρουση στον 'Αρη και ανέπτυξαν ένα μοντέλο που δείχνει τι πιθανώς συνέβη στη συνέχεια.


Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, οι δορυφόροι που σχηματίσθηκαν μετά την αρχική πρόσκρουση, ο μεγάλος και οι μικρότεροι, σταδιακά έπεσαν στον 'Αρη, αφήνοντας στον ουρανό μόνο τα δύο πιο μακρινά φεγγάρια, τον Φόβο και τον Δείμο, διαμέτρου 22 χλμ. και 12 χλμ. αντίστοιχα.


Μάλιστα οι επιστήμονες προβλέπουν ότι στο μέλλον ο 'Αρης θα μείνει μόνο με ένα δορυφόρο, καθώς ο Φόβος, που σήμερα απέχει 6.000 χιλιόμετρα, σταδιακά έλκεται από τον μητρικό πλανήτη του και κάποια στιγμή, σε 20 έως 40 εκατομμύρια χρόνια, θα πέσει σε αυτόν. Σημειωτέον ότι στην περίπτωση της Γης συμβαίνει το αντίθετο, καθώς η Σελήνη σταδιακά απομακρύνεται.

Μελλοντικές διαστημικές αποστολές θα μπορούσαν να συμπληρώσουν την ιστορία πίσω από την προέλευση των φεγγαριών του Άρη. Οι επιστήμονες θα έχουν την ευκαιρία να μάθουν περισσότερα πράγματα από πρώτο χέρι, καθώς μια Ιαπωνική Διαστημική Υπηρεσία (JAXA) προγραμματίζει να εκτοξεύσει το 2022 την αποστολή Mars Moons Exploration (MMX), η οποία θα επιχειρήσει να συλλέξει δείγματα από την επιφάνεια του Φόβου και να τα επιστρέψει στη Γη το 2027.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) σχεδιάζει μια παρόμοια αποστολή το 2024, σε συνεργασία με τη Ρωσική Διαστημική Υπηρεσία (Roscosmos). Οι αποστολές αυτές θα δείξουν κατά πόσο ισχύουν τα σενάρια και οι προσομοιώσεις.


Η κατανόηση του συστήματος του Άρη θα μπορούσε να βοηθήσει τους επιστήμονες να καταλάβουν καλύτερα τον σχηματισμό των δορυφόρων γενικότερα.


"Προσπαθούμε να καταλάβουμε αν υπάρχει κάποιος καθολικός μηχανισμός για να σχηματίζονται φεγγάρια γύρω από πλανήτες," δήλωσε ο Pascal Rosenblatt του Βασιλικού Αστεροσκοπείου του Βελγίου. Αυτό θα μπορούσε να βοηθήσει τους ερευνητές να κατανοήσουν καλύτερα την ιστορία του δικού μας ηλιακού συστήματος και εξωπλανητικών συστημάτων, καθώς οι αστρονόμοι συνεχίζουν να διερευνούν πιο μακριά στο σύμπαν.

thecuriosityofcat
5/7/2016

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου