Λευκός νάνος καταστρέφει έναν πλανήτη

Το Death Star της ταινίας Star Wars μπορεί να είναι φανταστικό, αλλά η πλανητική καταστροφή είναι πραγματική. Οι αστρονόμοι ανακοίνωσαν σήμερα ότι έχουν εντοπίσει ένα μεγάλο, βραχώδες αντικείμενο που αποσυντίθεται, σε απόσταση 570 ετών φωτός από εμάς στον αστερισμό της Παρθένου, γύρω από ένα μακρινό άστρο, λευκό νάνο. Το άστρο κυριολεκτικά διαλύει ένα πλανήτη.

Η ανακάλυψη επιβεβαιώνει επίσης μια μακροχρόνια θεωρία σχετικά με την "ρύπανση" από μέταλλα του λευκού νάνου.

"Αυτό είναι κάτι που κανένας άνθρωπος δεν έχει δει ποτέ πριν», λέει ο επικεφαλής της έρευνας  Andrew Vanderburg του Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics (CFA). "Παρακολουθούμε ένα ηλιακό σύστημα να καταστρέφεται".

Εκεί υπήρχε ένα πλανητικό σύστημα παρόμοιο με το δικό μας όπου το άστρο του συστήματος ανήκει στην ίδια κατηγορία με τον Ηλιο. Οπως θα συμβεί και με τον Ηλιο έτσι και το άστρο του εν λόγω συστήματος έχει κάψει τα καύσιμα του και δεν μετατράπηκε σε υπερκαινοφανή αστέρα (να εκραγεί) αλλά σε λευκό νάνο. Χρησιμοποιώντας δεδομένα που έχει συλλέξει το διαστημικό τηλεσκόπιο Kepler οι ερευνητές εντόπισαν ένα βραχώδη πλανήτη να βρίσκεται σε κοντινή τροχιά γύρω από τον λευκό νάνο η βαρυτική ισχύ του οποίου διαλύει τον πλανήτη κυριολεκτικά στα εξ ων συνετέθη.

Οι ερευνητές από την ύλη που περιφέρεται κοντά στο άστρο εκτιμούν πως το πλανητικό σύστημα που είχε δημιουργηθεί γύρω από αυτό αριθμούσε περίπου 6-7 πλανήτες η τύχη των οποίων δεν είναι ακόμη γνωστή. 

Η ανακάλυψη είναι έτσι και αλλιώς από μόνη της πολύ σημαντική αλλά έχει ένα επιπλέον ενδιαφέρον αφού με δεδομένο ότι και ο Ηλιος θα μετατραπεί σε λευκό νάνο οι ειδικοί παρατηρούν τι θα συμβεί και στο δικό μας ηλιακό σύστημα. Πάντως η κρατούσα θεωρία για την τύχη της Γης μιλάει για εντελώς διαφορετικό τέλος από αυτό του πλανήτη που διαλύει ο λευκός νάνος. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν πώς όταν το μητρικό μας άστρο κάψει τα καύσιμα του αρχικά θα διογκωθεί και μετατραπεί σε κόκκινο γίγαντα και σταδιακά θα συρρικνωθεί μετατρεπόμενος σε λευκό νάνο. Λόγω της κοντινής απόστασης της Γης με τον Ηλιο η διόγκωση του θα έχει ως αποτέλεσμα είτε το μητρικό μας άστρο να καταπιεί κυριολεκτικά τον πλανήτη μας είτε αν δεν τον εξαφανίσει να τον κάνει κυριολεκτικά.. κάρβουνο!

Μερικές φορές, οι αστρονόμοι βρίσκουν έναν λευκό νάνο που δείχνει σημεία βαρύτερων στοιχείων, όπως το πυρίτιο και ο σίδηρος στο φάσμα του φωτός. Αυτό αποτελεί ένα μυστήριο γιατί η ισχυρή βαρύτητα ενός λευκού νάνου θα πρέπει να βυθίσει γρήγορα αυτά τα μέταλλα.

«Είναι όπως με τον χρυσό. Το βαρύ υλικό βυθίζεται στον πυθμένα.  Τα μέταλλα αυτά θα πρέπει να βυθιστούν στο εσωτερικό του λευκού νάνου, όπου δεν μπορούμε να τα δούμε," εξηγεί ο John Johnson (CFA).

Οι θεωρητικοί σκέφτηκαν ότι οι λευκοί νάνοι που εμφανίζουν ενδείξεις των βαρέων μετάλλων «μολύνθηκαν» όταν κατανάλωσαν βραχώδεις πλανήτες ή αστεροειδείς. Ωστόσο, τα στοιχεία ήταν συχνά συμπερασματικά. Ένα μέρος των μολυσμένων λευκών νάνων έδειξε σημάδια γύρω από τα θραύσματα των δίσκων, αλλά η προέλευση των ήταν αβέβαιη. Αυτό το σύστημα εμφανίζει και τα τρία στοιχεία: ένα μολυσμένο λευκό νάνο, ένα δίσκο γύρω από τα συντρίμμια, και τουλάχιστον ένα συμπαγές, βραχώδες αντικείμενο.

«Έχουμε τώρα ένα« όπλο που καπνίζει», που συνδέει τη ρύπανση ενός λευκού νάνου  με την καταστροφή ενός βραχώδους πλανήτη", λέει ο Vanderburg.
Παραμένουν ερωτήματα για την προέλευση αυτών των βραχωδών αντικειμένων. Το πιο πιθανό σενάριο είναι ότι η τροχιά ενός υπάρχοντος πλανήτη έγινε ασταθής και το έδιωξε προς τα μέσα.

Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι τα υπόλοιπα αντικείμενα δεν θα διαρκέσουν για πάντα. Θα εξατμιστούν από την έντονη θερμότητα του λευκού νάνου. Επίσης, είναι σε τροχιά πολύ κοντά στη παλιρροϊκή ακτίνα, ή την απόσταση στην οποία παλίρροιες της βαρύτητας από τον λευκό νάνο μπορούν να διαρρήξουν (να σχίσουν) ένα βραχώδες σώμα. Μέσα στα επόμενα εκατομμύρια χρόνια, το μόνο που θα απομείνει από αυτά τα κομμάτια των αστεροειδών είναι μια λεπτή μεταλλική σκόνη στην κορυφή ενός λευκού νάνου άστρου.
Η ανακάλυψη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Nature». Μετάφρ.από phys.org
thecuriosityofcat
22/10/2015

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου